Lífeyrissjóðir í bankarekstri?

Nokkrir lífeyrissjóðir eru að reyna að kaupa Kaupþing, innlenda hlutann. Ég á erfitt með að trúa að bankaeftirlit og aðrar stofnanir sem málið kann að varða leyfi þetta. Ástæðan er sú að sem meðlimum í þessum sjóðum er stórum hluta landsmanna stillt upp fyrir þeim valkostum að færa sín viðskipti yfir til Kaupþings og styðja þannig við hlutafjárbindingu lífeyrissjóðanna, eða að vinna gegn sínum lífeyrissparnaði með því að skipta við annnan banka eða sparisjóð. Er það ásættanlegt að veita einum banka slíkt forskot? Hvað með samkeppnina?

Að skíta í nyt sína - Viðtal Egils við Jón Ásgeir

Eitt það versta sem komið gat fyrir bændur hér áður fyrr var ef kýr skeit í nytina. Ef hún gerði það ítrekað, var hún einfaldlega slegin af.

Mér fannst þetta vera útkoman hjá Agli Helgasyni í Silfrinu á sunnudag í viðtali hans við Jón Ásgeir. Þáttastjórnandi þarf að geta haft hemil á skapi sínu og vera sæmilega sanngjarn ásamt því að nota góð rök og úthugsaðar spurningar.

„Ég reiddist bara fyrir hönd þjóðarinnar" Þessi yfirlýsing hans er engin afsökun. Egill einfaldlega tapaði þessum slag, því miður. Það er einkennilegt ef Jón Ásgeir er svona sekur um alls konar svindl og svínarí, að færustu menn skuli ekki getað náð honum í net sín. Egill kom með nokkrar áleitnar spurningar, samkvæmt ábendingum sem hann hafði augljóslega fengið einhvers staðar frá, en virtist ekki maður til að fylgja þeim eftir. Annað hvort var undirbúingur hans ekki nógu góður eða að það var einfaldlega ekkert í þessu (no case).

Egill missir sig síðan í skapofsa og skeit þar með í nyt sína. Sem hann hefur því miður gert nokkrum sinnum. Hann er því að missa tiltrú mína. Það er kannski kominn tími til að slá kúna af (Silfur Egils).

Grein Þorsteins Gylfa í Fréttabl. 9. okt 2008

Ég vona að ég verði ekki tekinn af lífi fyrir að kvóta þessa grein hér í heilu lagi. En það er svo oft þannig að svona greinar hverfa af netinu eftir ákveðnnn tíma. Hún er hins vegar þess virði að eftir sé munað. Tengillinn er þessi: Versti seðlabankastjórinn (með mynd af Þorsteini). Það er hins vegar kannski svolítið óheppilegt að á vefsíðunni er myndin undir fyrirsögninni. :-/

Fréttablaðið, 09. okt. 2008 06:30
Versti seðlabankastjórinn

Þorvaldur Gylfason skrifar:
Bandaríski hagfræðingurinn Jeffrey Sachs segir stundum söguna af fundi sínum með Viktor Gerasjenkó, þá seðlabankastjóra í Moskvu. Gerasjenkó var flokksjaxl af gamla skólanum, forhertur kommúnisti. Hann hafði aldrei haft fyrir því að kynna sér efnahagsmál eða hagfræði, en hikaði samt ekki við að taka við stjórn Seðlabanka Rússlands.
Þegar ríkisstjórn Jeltsíns forseta bað Sachs að leggja á ráðin um hagstjórn eftir 1991, hlaut Sachs að leggja leið sína í seðlabankann til að reyna að leiða bankastjóranum fyrir sjónir, að of mikil útlánaþensla hlyti að ýfa verðbólguna. Gerasjenkó var á öðru máli og sagði Sachs, að aukin útlán bankakerfisins og peningaprentun myndu þvert á móti draga úr verðbólgu, væri þess gætt að koma lánsfénu í réttar - vinveittar - hendur. Hann átti við ríkisfyrirtækin, sem römbuðu á barmi gjaldþrots, enda var þeim stjórnað af mönnum eins og honum sjálfum. Sachs sat lengi hjá Gerasjenkó og reyndi að miðla honum af reynslu þjóða, sem hafa misst stjórn á útlánum bankakerfisins og peningamagni, en bankastjórinn lét sér ekki segjast. Sachs sagði nokkru síðar af sér sem ráðgjafi ríkisstjórnarinnar og hefur ekki síðan stigið fæti á rússneska grund. Verðbólgan æddi áfram, og seðlabankinn jós olíu á eldinn. Gerasjenkó var rekinn úr bankanum 1994, en hann var ráðinn þangað aftur 1998-2002 (þannig er Rússland). Hann var sagður versti seðlabankastjóri heims og bar nafngiftina með rentu.

Seðlabanki Íslands er í svipuðum vanda staddur. Seðlabankinn lækkaði bindiskyldu bankanna að ósk þeirra og lagði hana síðan frá sér, þótt bindiskyldan sé ásamt stýrivöxtum nauðsynlegt vopn gegn óhóflegri útlánaþenslu við íslenzkar aðstæður. Bankarnir una háum stýrivöxtum, því að þeir geta ávaxtað fé á þeim kjörum í Seðlabankanum. Bankarnir una ekki bindiskyldu, því að hún skerðir útlánagetu þeirra. Seðlabankinn átti að hafa hemil á bönkunum, en lagðist flatur fyrir framan þá. Reynslan sýnir, að stýrivaxtavopn Seðlabankans dugir ekki eitt sér til að hemja útlánavöxt og verðbólgu svo sem vita mátti. Seðlabankinn ber því höfuðábyrgð á útlánaþenslu bankanna, verðbólgunni af hennar völdum og um leið einnig að talsverðu leyti á bankahruninu nú, enda þótt neistinn, sem kveikti bálið, hafi borizt utan úr heimi.
Í annan stað vanrækti Seðlabankinn ítrekaðar aðvaranir um óhóflega skuldasöfnun bankanna og of lítinn gjaldeyrisforða og hafði sjálfur lítið sem ekkert frumkvæði í málinu. Ríkissjóður neyddist því á elleftu stundu til að taka dýr erlend lán til að auka forðann, sem er þó enn allt of lítill miðað við miklar skammtímaskuldir bankanna.
Hefði Seðlabankinn verið vakandi, hefði gjaldeyrisforðanum ekki verið leyft að dragast aftur úr erlendum skammtímaskuldum bankanna, og þá væri Seðlabankinn í stakk búinn að verja gengi krónunnar gegn áhlaupum spákaupmanna. En Seðlabankinn svaf, og gengið hrapaði. Það þýðir ekki fyrir bankastjórn Seðlabankans að stíga nú fram og segjast hafa varað ríkisstjórnina við á einkafundum.
Í þriðja lagi hefur Seðlabankinn vanrækt að leita eftir aðstoð hvort heldur frá Noregi, Danmörku og Svíþjóð eða Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, sem er ýmsum tækjum búinn til að taka á vanda sem þessum. Í staðinn hefur bankastjórn Seðlabankans farið með fleipur eins og það, að Sjóðurinn sé til þess að aðstoða gjaldþrota þjóðir, sem er alrangt. Ýmis önnur ógætileg ummæli formanns bankastjórnarinnar hafa aukið vandann. Aðstoð að utan hlyti að vera bundin skilyrðum um bætta hagstjórn, svo sem eðlilegt er og alsiða.

Rússar setja trúlega engin slík skilyrði. Einmitt þar liggur hættan. Tilgangurinn með því að þiggja erlenda aðstoð við aðstæður sem þessar er að endurvekja traust umheimsins með því að þiggja ráð af öðrum. Sé Rússalánið, ef af því verður, engum skilyrðum háð, getur það ekki haft nein áhrif til að endurreisa traust útlendinga á íslenzku efnahagslífi. Þvert á móti hafa ríkisstjórnin og Seðlabankinn kosið að auglýsa það ósannlega fyrir umheiminum, að Ísland njóti einskis trausts lengur meðal gamalla vina og bandamanna.

Seðlabankanum ber að lögum að stuðla að stöðugu verðlagi og virku og öruggu fjármálakerfi. Bankastjórnin veldur hvorugu hlutverkinu. Verðbólga og gengisfall ógna afkomu margra heimila og fyrirtækja. Bankarnir og fjármálakerfið eru í uppnámi. Ríkisstjórnin og Alþingi bera ábyrgð á Seðlabankanum. Bankastjórn Seðlabankans verður að víkja án frekari tafar. Að því tilskyldu verður hægt að hefja endurreisnarstarfið í samvinnu við erlenda sérfræðinga.

Staðfastir menn!

Seðlabankinn gefst upp á því að festa gengið - Visir.is

Var ég eitthvað að blaðra um Davíð í síðasta bloggi? Ekki kannski um fálm eða fum. Vita þeir ekkert? Kunna þeir ekkert? Maður hefur á tilfinningunni að allar ákvarðanir Seðlabankans séu meira eða minna rangar.

Hjálp! Getur nokkur aukið mér trú á fjármálayfirvöld á Íslandi?

Ónýtir þjónar

Skelfilegt var að heyra sjálfumgleðina í Davíð Oddssyni í Kastljósi í gærkvöldi.

• Hann munaði ekkert um að klína hluta af eigin sök varðandi það frumhlaup hans að senda tilkynningu til blaðanna um að Rússar væru búnir að ákveða að lána okkur stórfé. Verulegt glappaskot, sem eingöngu skrifast á DO, á sendiherra Rússa.
• DO munaði ekkert um að gera lítið úr ummælum fjármálaráðherra Noregs um lán okkur til handa. "Þetta væri ekki nema 1/8 af þörfinni!"
• DO tókst enn fremur að sparka í Seðlabanka Bandaríkjanna og fleiri.

Er maðurinn gjörsamlega veruleikafirrtur og ábyrgðarlaus? DAVÍÐ ODDSSON VERÐUR AÐ VÍKJA ÚR SEÐLABANKANUM OG ÞAÐ STRAX!

Og hvað með alla þá sem áttu að gæta hagsmuna þjóðarinnar gagnvart útþensluglæpamönnum. Ég á við það, ef rétt er að IceSave (og kannski fleiri íslenskir bankar erlendis?) hafi sjálfkrafa skuldbundið þjóðina (Seðlabankann) til þess að ábyrgjast verulega stórar fjárhæðir innlána, svo stórar að Ísland gæti aldrei borgað það, að hvorki Seðlabankinn, Fjármálaráðuneytið eða Fjármálaeftirlitið hafi séð ástæðu til að grípa í taumana. Áttu þessir menn allt í einu ekki að gæta hagsmuna okkar, íbúa þessa lands? DO segist hafa talað yfir ríkisstjórninni fyrir ári síðan. Hvað sagði hann? Hvað segist hann hafa sagt og hvað segja hinir að hann hafi sagt?

Það er komin full ástæða til að menn fari að axla ábyrgð og segja af sér. Jafnvel á þessum erfiðu tímum. Mér sýnist að þessir sömu menn (DO, Árni Matt o.fl.) hafi ekkert lært og séu fremur til trafala nú en gagns.

Það er leitt að þurfa að halda þessu fram, en ég sé mig knúinn til þess. Og flokkurinn minn, Samfylkingin. Hvar stendur hún í þessu máli? Er hún að kóa með þessum kónum?

Tapað/Fundið

Íslenska krónan týndist nú um helgina. Finnandi er vinsamlega beðinn að hafa samband við afgreiðslu Bleðlabankans.

Ríkisstjórnin segi af sér (Mig vantar nýja sultaról)

Maður er byrjaður að herða sultarólina, en ég óttast að kreppan komi nú það hratt yfir að ólin slitni fljótlega. Vantar því nýja til að eiga á lager. :-(

Ég get annars ekki séð annað út úr fréttum en að Davíð Oddsson og undirokaðir kollegar hans í $eðlabankanum (réttara: Bleðlabankanum) hafi platað ríkisstjórning upp úr skónum varðandi Glitnismálið og verði því að segja af sér. Vonandi ná hluthafar vopnum sínum.

Ég varð sérstaklega fyrir vonbrigðum með Björgvin G. Sigurðsson ráðherra bankamála og Össur Skarp, sem var "stand-in" fyrir Ingibjörgu. Ég hélt að þessir menn hefðu lært að vara sig á Dabba kóngi.

Ég tek það fram að ég hef enga sérstaka samúð með Jóni Ásgeiri eða öðrum stórmógúlum í bransanum, en Dabbi er búinn að vinna þjóðinni meira en ógagn bæði á sínum stjórnmálaferli og nú ekki síður sem Bleðlabankastjóri.

Köld kveðja ríkislögreglustjóra

Í þessari grein, Lögreglustjóri kveður (28. Sept. 2008) segir Haraldur Jóhannessen:

Jóhann R. Benediktsson lögreglustjóri lætur af embætti 1. október nk. Óvenjulegt er að lögregluforingi kveðji samstarfsmenn sína til margra ára með stóryrðum og hrakspám eða líki lögreglustarfi við sandkassaleik.
Innan raða lögreglunnar hefur síðastliðin ár verið rætt um stefnur og strauma í löggæslumálum að hvatningu Björns Bjarnasonar dómsmálaráðherra. Skipulagsbreytingar hafa reynt á hæfni og getu yfirmanna og hafa þeir sýnt festu og áræðni til að ná settum markmiðum. Um þetta hefur verið samstaða meðal allra lögreglustjóra. Einn úr hópnum kýs nú að fara aðra leið. Það er hans val.
Ég óska Jóhanni R. Benediktssyni velfarnaðar á nýjum vettvangi, þótt kveðja hans til okkar, sem viljum metnað lögreglu sem mestan, sé ekki lögreglustjóra samboðin.

Ég get ekki séð annað en að Jóhann hafi reynst einn albesti maður lögreglunnar með tilliti til þjónustu við landsmenn -- og ég hefði haldið að lögreglan væri til þess að þjóna landsmönnum en ekki embættismönnum og ráðherrum. Þess vegna harma ég þessa grein Haraldar. Mín tilfinning og skoðun er að einhvers konar annarleg sjónarmið (önnur en að þjóna landsmönnum) búi að baki.

Hefur ekki umdæmi Jóhanns sýnt einstaka fylgni og frábæra vinnu í sambandi við að ná fíkniefnum úr umferð? Unnu þeir ekki þarft verk með að sýna fram á að hluti hælisleitenda hefðu komið á fölskum forsendum? O.s.frv. Ekki hefur þetta embætti orð á sér fyrir leti, spillingu, óvandvirkni eða neitt slíkt.

Amerískt orðatiltæki segir: "If it ain't broke, don't fix it." Betur ef dómsmálaráðherra og ríkislögreglustjóri sæju það.

Solla stendur sig

Ég sé ekki eftir að hafa kosið Ingibjörgu Sólrúnu. Ég efa að annar utanríkisráðherra hefði tekið jafn sköruglega á málum og hún í málefni Erlu Óskar Arnardóttur . Samt gekk hún ekki lengra en svo að útilokað er fyrir Bandaríkjamenn að móðgast eða vera með fyrirslátt. En líka það, hve fljótt hún brást við, var tær snilld, því að það kom í veg fyrir að Bandaríkjamenn gætu undirbúið sig með eitthvað kjaftæði.

Það er reyndar stórundarlegt að þessi þjóð, Bandaríkin, sem, þegar þeim hentaði, kallaði sig vinaþjóð, skuli sýna okkar þegnum -- og reyndar fólki yfirleitt -- slíkan afburðadónaskap. Það virðist vera sem skipulega sé verið að auka mannhatur og mannfyrirlitningu í bandaríska stjórnkerfinu, sbr. mál Arons Pálma Ágústssonar og svo margra fleiri að of langt yrði upp að telja. Kannski sýnir þetta einmitt að Al Qaida liðar unnu með hryðjuverki sínu, 11 sept. 2001, sigur á lýðræðishugsjóninni í Bandaríkjunum. Sorglegt ef rétt er.

Bandaríkjamenn hafa verið duglegir að finna upp eitt og annað. Nú eru þeir í því að finna upp óvini -- með því að búa þá til sjálfir.

Tímamót -- fjölmiðlalög og Savage Rose

Það var stór dagur í gær. Í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins neitaði forseti að undirrita lög og vísaði þar með máli til þjóðaratkvæðagreiðslu.

Sama dag fékk ég langþráðan disk í hendur, disk/plötu, sem ég hef mikið reynt að ná í, In the Plain með the Savage Rose.

Fjölmiðlalögin

Mér finnst Ólafur Ragnar hafa sýnt mikinn skörungsskap með ákvörðun sinni, enda margt við þessi lög að athuga.

Lögin (um breytingu á fjölmiðlalögum og samkeppnislögum) finnur þú hér: Lög um breytingu á útvarpslögum, nr. 53/2000, og samkeppnislögum, nr. 8/1993. en eldri lög hér: Útvarpslög nr 53 árið 2000 og Samkeppnislög nr. 8, 1993.

Mínar athugasemdir við lagabreytingarnar eru einkum þessar:

1. Vald er fært að öllu leyti frá Alþingi til menntamálaráðherra og til hæstaréttar, sem skipaður er af dómsmálaráðherra ( a-liður, breyting á 2. gr.). Hver er ástæðan fyrir því, önnur en valdagræðgi ráðherra? Afleiðingin hlýtur að vera meiri samþjöppun valds til handa ríkisstjórn. Texti þessarar málsgreinar er ekki nægilega skýr til þess að greina megi með vissu hvort aðalmenn eigi að vera 3 eða 5 eða jafnvel 6. Pólitíkusar eru, eins og saga síðustu missera sýnir, gjarnir á að túlka allt sem hægt er að túlka á fleiri en einn veg sér í hag.
   Hæstaréttardómarar (hæstiréttur) eru skipaðir af dómsmálaráðherra, þannig að hér er komið á nánast hreinu ráðherravaldi.
2. a-liður málsgreinar b (undarlegar merkingar út af fyrir sig, sem benda til flausturslegrar vinnu) beinist augljóslega að einu fyrirtæki eða samsteypu, sem kannski þarf ekki að vera ónauðsynlegt á öllum tímum, en manni finnst óþarfi að taka á með þessum hætti. Hvað með eignarréttarákvæði og annað slíkt?
3. Hér eru sett viðmið í fastri krónutölu. Það þýðir að með tímanum og áframhaldandi verðbólgu gjaldfalla þessi lög.
4. Hægt hefði verið að ná þessum markmiðum með lítilsháttar breytingu á samkeppnislögum.
5. Ég tel samt að eignarhaldið skipti ekki mestu máli, heldur hvernig því er varið. Hefði verið miklu betra að setja inn ákvæði um heimild til eftirlits með því hvort eignarhald hafi veruleg áhrif varðandi samkeppnishamlandi skoðanamyndun og takmörkun á frelsi þeirra sem starfa við viðkomandi fjölmiðil og annarra, sem óska að koma skoðunum sínum á framfæri. En þá er eftir að ákvarða verkaskiptingu milli Samkeppnisstofnunar og útgarpsréttarnefndar.
6. Ekki er tekið á samþjöppun eignarhalds og aðstöðu til skoðanamyndunar sem átt getur sér stað með öðrum hætti, t.d. í gegnum pólitík. Davíð Oddsson gæti t.d. keypt upp hvern fjölmiðilinn af öðrum, ef honum svo sýndist (og ef hann gæti fjármagnað kaupin) og ráðið þannig algerlega umræðunni. (Ekki að ég telji að hann geri það, svo sem!)
   Þannig er Berlusconi-syndrómið til staðar að öðru leyti en því að þeim sem rekur dagblað (ekki annars konar blöð) eða á í slíku útgáfufyrirtæki má ekki veita útvarpsleyfi.
   
7. Hver er eiginlega hættan við að einhver geti rekið fleiri tegundir fjölmiðla? Eru ekki einmitt möguleikarnir í tækni dagsins í dag "Single Sourcing" og "Multi Media"? Þetta ákvæði er því beinlínis hlæilegt!
8. Áhrifin af meginmálsgrein b-liðar b (Skylt er þeim...) eru að mínu mati ófyrirsjáanleg.

Spurningin er nú þessi: Er þjóðin tilbúin til að setja sig inn í þessa lagasetningu og kjósa af yfirvegun um þau?

The Savage Rose

Það er hreing merkilegt hvað þessi hljómsveit -- og einkum platan In the Plain frá 1968 verkar sterkt á mig. Söngkonan, Anisette, er hreint einstök. Hvergi hef ég heyrt annan eins söng, bæði kraft, mýkt, grófleika og dýnamík. Mér finnst skaði að að hljómsveitin hafi ekki náð betur eyrum Íslendinga. En hér er vefur, þar sem hægt er að fá frekari upplýsingar um hljómsvetina: SavageRose.com Sem sagt, ég óska þjóðinni og sjálfum mér til hamingju. Böðvar